Wyłącznik nadprądowy a różnicowoprądowy – czym się różnią i do czego służą?
Bezpieczeństwo instalacji elektrycznej zależy nie tylko od prawidłowego wykonania przewodów i połączeń, ale również od właściwie dobranych zabezpieczeń. W rozdzielnicach powszechnie spotykamy wyłączniki nadprądowe oraz wyłączniki różnicowoprądowe. Choć oba urządzenia mogą na pierwszy rzut oka wyglądać podobnie i służą ochronie instalacji, ich zadania są zupełnie inne. Czym różni się wyłącznik nadprądowy od różnicowoprądowego? Przed czym chronią te urządzenia i dlaczego w instalacji często stosuje się oba rozwiązania?
Czym jest wyłącznik nadprądowy?
Wyłącznik nadprądowy, potocznie nazywany „eską”, jest urządzeniem zabezpieczającym instalację elektryczną przed skutkami przepływu prądu o zbyt dużej wartości.
Jego podstawowym zadaniem jest ochrona przewodów i instalacji przed:
- przeciążeniem – gdy przez obwód przez określony czas przepływa prąd większy od dopuszczalnego,
- zwarciem – gdy dochodzi do gwałtownego wzrostu wartości prądu wskutek zwarcia w instalacji lub urządzeniu.
W przypadku wystąpienia nieprawidłowości wyłącznik automatycznie odłącza zabezpieczany obwód. Dzięki temu ogranicza ryzyko przegrzewania przewodów, uszkodzenia instalacji oraz skutków zwarcia.
Charakterystyka B, C i D – co oznacza?
Na wyłącznikach nadprądowych możemy znaleźć oznaczenia takie jak B16, C16 czy D16. Liczba określa prąd znamionowy urządzenia, natomiast litera oznacza jego charakterystykę czasowo-prądową.
Najczęściej spotykane są:
Charakterystyka B – powszechnie stosowana w instalacjach, w których nie występują duże prądy rozruchowe, np. w wielu obwodach budynków mieszkalnych.
Charakterystyka C – wykorzystywana w obwodach, w których mogą występować większe prądy rozruchowe, np. związane z pracą niektórych silników, transformatorów czy urządzeń przemysłowych.
Charakterystyka D – przeznaczona do zastosowań charakteryzujących się wysokimi prądami rozruchowymi.
Dobór charakterystyki oraz prądu znamionowego zabezpieczenia powinien wynikać z parametrów instalacji i chronionego obwodu. Nie należy więc zakładać, że zastosowanie wyłącznika o większym prądzie znamionowym będzie automatycznie lepszym rozwiązaniem.
Czym jest wyłącznik różnicowoprądowy?
Wyłącznik różnicowoprądowy (RCD) pełni inną funkcję. Monitoruje równowagę prądów przepływających przez przewody czynne obwodu. Jeżeli część prądu zaczyna płynąć inną drogą – przykładowo wskutek uszkodzenia izolacji i przepływu do ziemi – pojawia się prąd różnicowy. Po przekroczeniu określonej wartości RCD odłącza obwód. Wyłączniki różnicowoprądowe stosuje się przede wszystkim jako środek ochrony przy uszkodzeniu oraz ochrony uzupełniającej przed porażeniem prądem elektrycznym, zależnie od zastosowanego rozwiązania i parametrów RCD.
Popularne w wielu instalacjach są urządzenia o znamionowym prądzie różnicowym:
IΔn = 30 mA
stosowane jako ochrona uzupełniająca w określonych obwodach.
Wyłącznik nadprądowy i różnicowoprądowy – najważniejsza różnica
Najprościej można ją przedstawić następująco:
| Urządzenie | Przed czym chroni? |
|---|---|
| Wyłącznik nadprądowy | przeciążeniem i zwarciem |
| Wyłącznik różnicowoprądowy | skutkami prądów różnicowych/upływowych, m.in. jako element ochrony przeciwporażeniowej |
| RCBO | łączy funkcję zabezpieczenia nadprądowego i różnicowoprądowego |
To bardzo istotne rozróżnienie.
Standardowy RCD nie zastępuje wyłącznika nadprądowego, ponieważ sam nie zapewnia ochrony obwodu przed przeciążeniem i zwarciem. Analogicznie zwykły wyłącznik nadprądowy nie realizuje funkcji RCD. Dlatego w instalacjach oba rodzaje zabezpieczeń często ze sobą współpracują.
A czym jest wyłącznik różnicowoprądowy z członem nadprądowym?
Alternatywą dla dwóch oddzielnych urządzeń jest RCBO, czyli wyłącznik różnicowoprądowy z zabezpieczeniem nadprądowym.
Jedno urządzenie zapewnia wtedy ochronę:
- przed przeciążeniem,
- przed zwarciem,
- w przypadku wystąpienia odpowiedniego prądu różnicowego.
RCBO pozwala również zabezpieczać poszczególne obwody niezależnie. Awaria jednego z nich nie musi więc powodować wyłączenia wszystkich obwodów podłączonych
Jak rozpoznać wyłącznik różnicowoprądowy?
Jednym z charakterystycznych elementów RCD jest przycisk testowy, najczęściej oznaczony literą T lub napisem TEST.
Na urządzeniu znajdziemy również parametr prądu różnicowego, np.:
IΔn 0,03 A (30 mA)
Nie należy jednak dobierać urządzenia wyłącznie na podstawie wyglądu. Znaczenie mają również m.in. liczba biegunów, prąd znamionowy, znamionowy prąd różnicowy, typ RCD oraz parametry całej instalacji.
Typ AC, A, F czy B – dlaczego rodzaj RCD ma znaczenie?
Współczesne urządzenia elektryczne i elektroniczne mogą generować prądy różnicowe o różnych przebiegach. Z tego powodu występują różne typy wyłączników różnicowoprądowych, m.in. AC, A, F oraz B.
Nie są one zamiennikami dobieranymi wyłącznie według ceny. Typ RCD powinien być dostosowany do charakteru odbiorników i instalacji.
Ma to szczególne znaczenie w instalacjach z urządzeniami wyposażonymi w elektronikę energoelektroniczną, falownikami czy innymi układami przekształtnikowymi.
Jak dobrać odpowiednie zabezpieczenie?
Nie istnieje jeden wyłącznik nadprądowy lub różnicowoprądowy odpowiedni do każdej instalacji. Przy doborze trzeba uwzględnić m.in.:
dla wyłącznika nadprądowego:
prąd znamionowy, charakterystykę wyzwalania, liczbę biegunów, zdolność zwarciową oraz parametry chronionego obwodu;
dla RCD:
prąd znamionowy, znamionowy prąd różnicowy, typ urządzenia, liczbę biegunów oraz rodzaj odbiorników.
Zabezpieczenia powinny być dobierane zgodnie z projektem, wymaganiami instalacji, instrukcjami producentów i obowiązującymi normami. W przypadku wątpliwości dobór warto powierzyć osobie posiadającej odpowiednią wiedzę i kwalifikacje.
Aparatura zabezpieczająca Schneider Electric w Jupro Taim
W sklepie Jupro Taim znajdziesz aparaturę elektryczną przeznaczoną do budowy i modernizacji rozdzielnic, w tym rozwiązania Schneider Electric Acti9.
Oferta obejmuje m.in. wyłączniki nadprądowe, wyłączniki różnicowoprądowe oraz pozostałą aparaturę modułową stosowaną w instalacjach elektrycznych.
Jeżeli znasz oznaczenie produktu, możesz wyszukać konkretny model bezpośrednio w sklepie. Przy kompletowaniu większego zamówienia lub aparatury do inwestycji warto również skontaktować się z Jupro Taim w sprawie oferty handlowej.
-
Wyłącznik różnicowoprądowy Acti9 iID-100-4-100-A 100A 4-biegunowy 100mA typ A
Kod produktu: A9Z22491EAN: 3606480443367598,65 zł z 23% VAT0 z 5 -
Wyłącznik różnicowoprądowy Acti 9 iID RCCB 2P 25A 30mA type AC
Kod produktu: A9R41225EAN: 3606480089008225,31 zł z 23% VAT0 z 5
W skrócie
Wyłącznik nadprądowy chroni przede wszystkim instalację przed przeciążeniem i zwarciem, natomiast wyłącznik różnicowoprądowy reaguje na prąd różnicowy i jest istotnym elementem ochrony przeciwporażeniowej. Urządzenia pełnią różne funkcje, dlatego w prawidłowo zaprojektowanej instalacji często stosowane są jednocześnie.
Masz pytania lub potrzebujesz pomocy w doborze produktów - zadzwoń lub napisz do nas
ul. Europejska 13, 62-500 Konin
+48 63 244 62 50
firma@jupro-taim.pl
Pn-Pt 07:00-17:00
Sob. 08:00–13:00




